Predsjednik Liste za pravdu i red Nebojša Vukanović smatra da bi Bosna i Hercegovina trebala razmotriti model vojne neutralnosti po uzoru na Austriju, uz istovremeno intenziviranje reformi koje bi zemlju približile članstvu u Evropskoj uniji.
U autorskom tekstu objavljenom na svom blogu Vukanović je ocijenio da se interesi velikih sila već godinama prelamaju preko Bosne i Hercegovine te da domaće političke elite opstaju zahvaljujući podršci međunarodnih centara moći, a ne rezultatima svog rada.
Njegovi komentari dolaze u trenutku kada su se pojavile razlike u stavovima Sjedinjenih Američkih Država i dijela evropskih država oko izbora budućeg visokog predstavnika u Bosni i Hercegovini. Prema dostupnim informacijama, Washington je podržavao italijanskog diplomatu Antonija Zanardija Landija i zagovarao ograničeniji mandat visokog predstavnika, dok je većina evropskih zemalja bila sklonija francuskom kandidatu Renéu Troccazu.
Vukanović smatra da bi Bosna i Hercegovina trebala voditi samostalniju unutrašnju i vanjsku politiku te se više posvetiti problemima građana.
– Neophodno je promijeniti vanjsku i unutrašnju politiku, raditi na smanjenju tenzija, pomirenju i rješavanju životnih problema građana, umjesto stalnih političkih sukoba – poručio je.
Istovremeno je naglasio da BiH ne bi smjela odustati od evropskog puta, već bi, kako navodi, trebala ubrzati ispunjavanje uslova za članstvo u Evropskoj uniji i pokušati sustići države regiona koje su odmakle u pristupnim pregovorima.
Kao primjer izdvojio je Austriju, koja je trajnu vojnu neutralnost proglasila 1955. godine nakon povlačenja savezničkih snaga, a četiri decenije kasnije postala punopravna članica Evropske unije.
Prema njegovom mišljenju, austrijski model pokazuje da vojna neutralnost nije prepreka evropskim integracijama.
– Neutralni status, uz članstvo u Evropskoj uniji, bio bi najbolje rješenje za nas u ovom trenutku, prije svega zbog naših specifičnosti – naveo je Vukanović.
Austrijska neutralnost podrazumijeva nepristupanje vojnim savezima i zabranu uspostavljanja stranih vojnih baza na teritoriji države, pri čemu takav status ne znači političku neutralnost u međunarodnim odnosima.
Međutim, eventualno uvođenje sličnog modela u Bosni i Hercegovini zahtijevalo bi širok politički konsenzus, usklađivanje s važećim ustavnim okvirom i međunarodnim obavezama, kao i odluke nadležnih državnih institucija. Vukanović u svom prijedlogu nije iznio konkretan plan na koji način bi takva inicijativa mogla biti provedena.
