Američki ministar odbrane Pete Hegseth izazvao je burne reakcije u Evropi nakon što je tokom obilježavanja godišnjice savezničkog iskrcavanja u Normandiji upozorio da se evropski kontinent suočava s, kako je naveo, “opasnom invazijom ideologija” koje dolaze preko mora.
Govoreći na Američkom vojnom groblju u Colleville-sur-Meru, Hegseth je povukao paralelu između historijskog iskrcavanja savezničkih snaga tokom Drugog svjetskog rata i današnje migrantske krize koja potresa evropske države.
Prema njegovim riječima, evropske zemlje danas se nalaze pred novim sigurnosnim izazovom, ali ovaj put, kako tvrdi, prijetnja ne dolazi kroz vojne armije nego kroz nekontrolisane migracijske tokove.
“Plaže Evrope ponovo su pod pritiskom”, rekao je Hegseth, navodeći Španiju, Italiju, Grčku i Bugarsku kao zemlje koje su najviše pogođene dolascima migranata preko Mediterana.
Njegove izjave predstavljaju nastavak oštre retorike administracije predsjednika Donalda Trumpa prema evropskim saveznicima. Washington posljednjih godina sve češće kritikuje evropske vlade zbog, kako navode američki zvaničnici, nedovoljnog ulaganja u odbranu, sporog odgovora na migrantsku krizu i pretjerane birokratizacije političkog sistema.
Posebno kontroverzan dio Hegsethovog govora odnosio se na tvrdnje da evropske institucije pokušavaju potisnuti desničarske i nacionalističke političke opcije pod izgovorom borbe protiv ekstremizma.
Njegov govor dolazi u trenutku kada su odnosi između Sjedinjenih Američkih Država i dijela evropskih saveznika sve napetiji, posebno zbog pitanja sigurnosti, trgovine i tehnološke nezavisnosti.
Američka Strategija nacionalne sigurnosti, predstavljena prošle godine, upozorila je da bi Evropa mogla izgubiti vlastiti identitet ukoliko ne promijeni pristup migracijama i sigurnosnoj politici. Upravo takve poruke dodatno su zabrinule evropske lidere koji strahuju da Washington postepeno mijenja odnos prema transatlantskom partnerstvu koje traje od završetka Drugog svjetskog rata.
Zbog sve češćih političkih sukoba s američkom administracijom, brojne evropske države posljednjih mjeseci ubrzano rade na smanjenju zavisnosti od američke vojne opreme, tehnologije i sigurnosne podrške.
Analitičari upozoravaju da Hegsethove izjave nisu samo politička provokacija, već jasan signal da nova američka administracija želi snažnije utjecati na unutrašnje političke procese u Evropi, posebno kada je riječ o migracijama i sigurnosnim politikama.
Njegov govor u Normandiji, na mjestu koje simbolizira zajedničku borbu Amerike i Evrope protiv nacizma, mnogi u Evropi doživjeli su kao poruku da se savezništvo dvije strane Atlantika nalazi pred možda najvećim političkim iskušenjem u posljednjih nekoliko decenija.
