Evropska energetska slika doživjela je historijsku promjenu. Tokom juna ove godine solarna energija prvi put je postala najveći pojedinačni izvor električne energije u Evropskoj uniji, nadmašivši nuklearne elektrane, plin, vjetar i druge tradicionalne izvore.
Prema analizi energetskog instituta Ember, solarni sistemi u zemljama članicama EU proizveli su rekordnih 52 teravat-sata električne energije, što predstavlja čak 25 posto ukupne proizvodnje električne energije tokom tog mjeseca.
Time je oboren prethodni rekord iz maja, kada su solarni izvori proizveli 47 TWh i učestvovali sa 23 posto u ukupnoj proizvodnji.
Ovaj rezultat predstavlja veliki zaokret u evropskom energetskom sektoru, jer je solarna energija po prvi put zauzela vodeću poziciju među svim izvorima električne energije.
Tokom juna nuklearne elektrane činile su 21 posto proizvodnje, plinske elektrane 15 posto, vjetroelektrane 14 posto, hidroenergija 12 posto, dok je ugalj pao na svega osam posto udjela.
Energetska revolucija ubrzana krizama
Novi rekord stigao je u periodu visokih ljetnih temperatura, kada je potrošnja električne energije značajno porasla zbog povećane upotrebe klima-uređaja.
Dok su se pojedini izvori suočavali s problemima zbog ekstremnih vremenskih uslova, solarne elektrane pokazale su se kao jedan od najvažnijih oslonaca evropskog elektroenergetskog sistema.
Rast solarne energije posljednjih godina rezultat je velikih ulaganja u obnovljive izvore i ubrzanog postavljanja novih kapaciteta širom kontinenta.
Još prije samo nekoliko godina situacija je bila potpuno drugačija. U junu 2021. godine solarna energija činila je svega deset posto ukupne proizvodnje električne energije u EU, dok je proizvodnja iznosila oko 21 TWh.
U periodu od 2021. do 2025. godine proizvodnja iz solarnih izvora rasla je više od 20 posto godišnje, čime je postala najbrže rastući energetski sektor u Evropi.
Samo tokom 2025. godine Evropska unija instalirala je dodatnih 65,1 gigavat solarnih kapaciteta.
Španija i Njemačka predvode solarni talas
Solarni rekord nije zabilježen samo na nivou cijele Unije. Brojne članice pojedinačno su ostvarile historijske rezultate.
Španija je u junu prvi put proizvela više od trećine svoje električne energije iz solarnih izvora, sa udjelom od 34 posto. Njemačka je u junu dostigla još veći nivo, sa čak 36 posto električne energije proizvedene iz sunca.
Posebno je značajan primjer Poljske, zemlje koja se decenijama oslanjala na ugalj. Zahvaljujući snažnom širenju solarnih kapaciteta, Poljska je u junu ostvarila 24 posto udjela solarne energije, nakon što je između 2020. i 2025. godine instalirala više od 20 gigavata solarnih sistema.
Podaci pokazuju da se evropski energetski model ubrzano mijenja. Sunce, koje je donedavno bilo samo dopunski izvor energije, sada postaje jedan od ključnih stubova buduće proizvodnje električne energije na kontinentu.
